امروزه شاید نام سیگار الکترونیکی یا ویپ را از شما نشنیده باشید؛ اما در واقع ویپینگ (کشیدن سیگار الکترونیکی) به عنوان جایگزینی سالمتر و مدرنتر برای سیگار سنتی در بین جوانان و حتی افراد میانسال بسیار محبوب شده است. دستگاههای ویپ با گرم کردن یک مایع مخصوص به نام «ایجویس» یا «جویس» (E-juice) کار میکنند که میتواند شامل نیکوتین و یا حتی بدون نیکوتین، همراه با طعمدهندهها و اسانسهای مختلف باشد. نکته جالب اینجاست که مایعات ویپ تنها یک نوع نیستند؛ دو دسته اصلی از نظر نحوه ارائه نیکوتین وجود دارد:
- جویس معمولی (فریبیس): نیکوتین آزاد در این مایع به کار میرود.
- سالت نیکوتین: نیکوتین به وسیلهٔ افزودن اسید به شکل نمک در میآید.
سوال اصلی این است که تفاوت این دو چیست و کدام یک برای شما مناسبتر است؟ در این مقاله قصد داریم به زبان ساده و محاورهای، اما با استناد به منابع معتبر، تفاوتهای بین سالت نیکوتین و جویس معمولی را بررسی کنیم. در ادامه به بررسی ترکیب و میزان نیکوتین، تأثیر آن بر بدن، تجربه کاربری (حس گلو، طعم و تولید بخار)، دستگاههای مورد استفاده، قیمت و در دسترس بودن میپردازیم؛ همچنین نکاتی درباره انتخاب مناسب برای افراد مختلف ارائه میکنیم.

سالت نیکوتین چیست؟ تعریف و فرآیند تولید
سالت نیکوتین نوعی از مایع ویپ است که طی چند سال اخیر محبوبیت ویژهای پیدا کرده است. در این نوع مایع، نیکوتین با افزودن یک اسید آلی (معمولاً اسید بنزوئیک یا اسید سیتریک) به نیکوتین خالص، به شکل نمک در میآید. این تغییر شیمیایی باعث کاهش pH مایع شده و از ایجاد حس سوزش شدید در گلو هنگام ویپ کردن جلوگیری میکند. به عبارت دیگر، سالت نیکوتین حتی در غلظتهای بالا، با حفظ ملایمت، امکان استفاده از دوزهای بالاتر نیکوتین را فراهم میکند.
ویژگیهای کلیدی سالت نیکوتین
غلظت بالا:
- معمولاً سالت نیکوتین در غلظتهای بین ۲۰ تا ۵۰ میلیگرم در هر میلیلیتر عرضه میشود. در برخی برندها حتی ممکن است اعداد بالاتری مشاهده شود؛ در حالی که جویسهای معمولی معمولاً حاوی ۰ تا ۱۸ میلیگرم نیکوتین هستند.
- کام نرم و ملایم:
به دلیل تغییر نیکوتین به شکل نمکی (حالت پروتونه)، هنگام ویپ کردن حس ضربه یا سوزش به گلو به طرز چشمگیری کاهش پیدا میکند. در نتیجه، حتی در دوزهای بالاتر، کامهایی نرم و دلپذیر دریافت میشود. - سرعت جذب بالا:
سالت نیکوتین به سرعت توسط بدن جذب میشود و به همین دلیل برای کسانی که به دنبال تأمین سریع نیاز نیکوتینی خود هستند (به ویژه افرادی که سابقه سیگار کشیدن دارند) بسیار مناسب است. - سازگاری با دستگاههای پاد:
سالت نیکوتین عمدتاً برای استفاده در پادسیستمها یا دستگاههای کمتوان طراحی شده است. این دستگاهها به دلیل توان پایین و اندازه کوچک، مصرف سریع و راحت نیکوتین را ممکن میسازند. - مصرف اقتصادی از نظر نیکوتین دریافتی:
به دلیل غلظت بالاتر نیکوتین، نیاز به مصرف حجم زیادی از مایع کاهش یافته و یک بطری کوچک میتواند مدت زمان بیشتری مصرف شود.

معایب سالت نیکوتین
- افزایش احتمال وابستگی:
دریافت دوزهای بالای نیکوتین ممکن است باعث افزایش احتمال اعتیاد شود. در نتیجه، اگر هدف ترک سیگار باشد، پیشنهاد میشود به مرور مقدار نیکوتین سالت کاهش یابد. - مناسب نبودن برای کامهای طولانی:
سالت نیکوتین به گونهای طراحی شده که برای کامهای کوتاه و متناوب ایدهآل باشد. در صورت استفاده از کامهای طولانی، ممکن است دوز نیکوتین به حدی بالا برود که عوارضی مانند سرگیجه یا تپش قلب ایجاد شود. - تولید بخار محدود:
به دلیل استفاده در دستگاههای پاد با توان پایین، سالت نیکوتین قادر به تولید بخار و دود به میزان بالای جویس معمولی نیست. - عدم وجود گزینه بدون نیکوتین:
تقریباً تمامی محصولات سالت نیکوتین دارای نیکوتین هستند؛ بنابراین برای کسانی که میخواهند ویپ بدون نیکوتین انجام دهند، این گزینه مناسب نیست.
جویس معمولی چیست؟ تعریف و ترکیب
جویس معمولی یا همان ایجویس فریبیس، مایع سنتی ویپ است که از ترکیب نیکوتین آزاد (بدون تغییر شیمیایی)، گلیسیرین گیاهی (VG) و پروپیلن گلیکول (PG) به همراه طعمدهندههای خوراکی تهیه میشود. این مایع از زمان ورود ویپ به بازار، به عنوان استاندارد اولیه در بین کاربران شناخته شده است.

ویژگیهای جویس معمولی
- تنوع بینظیر طعم:
جویسهای معمولی به دلیل تاریخچه طولانی در بازار ویپ، طیف وسیعی از طعمها را شامل میشوند. از طعمهای میوهای، دسرگونه، نوشیدنیها تا تنباکویی، هر سلیقهای در این دسته پیدا میشود. - تولید بخار فراوان:
به ویژه در دستگاههای ویپ با توان بالا و با ترکیب VG بیشتر، جویس معمولی قادر به تولید ابرهای بخار ضخیم و متراکم است. این ویژگی برای علاقمندان به «کلود چیسینگ» بسیار جذاب است. - تنظیم دقیق میزان نیکوتین:
محصولات جویس معمولی در غلظتهای متنوعی عرضه میشوند؛ از جمله گزینههای بدون نیکوتین یا با نیکوتین پایین. این امکان به کاربر اجازه میدهد تا میزان دریافت نیکوتین خود را کنترل کند. - قیمت مقرون به صرفه:
به طور معمول، جویسهای معمولی از لحاظ قیمت در هر میلیلیتر ارزانتر بوده و در حجمهای بزرگتر (۳۰، ۶۰ یا حتی ۱۲۰ میلیلیتری) عرضه میشوند.
- تنوع بینظیر طعم:
معایب جویس معمولی
- ضربه شدید گلو در دوزهای بالا:
استفاده از جویسهایی با نیکوتین بالا (مانند ۱۲ یا ۱۸ میلیگرم) ممکن است باعث ایجاد حس سوزش و ضربه شدید به گلو شود که برای برخی کاربران ناخوشایند است. - محدودیت در تأمین نیاز نیکوتینی برای سیگاریها:
برای افرادی که به دوز بالایی از نیکوتین نیاز دارند، جویس معمولی با نیکوتین پایین ممکن است کافی نباشد و کاربران مجبور شوند تعداد کامهای بیشتری بزنند. - نیاز به دستگاههای پیشرفتهتر:
برای بهرهبرداری کامل از ویژگیهای جویس معمولی، مخصوصاً در تولید بخار و تجربهٔ طعم غنی، معمولاً به ویپهای قدرتمندتر و تانکهای پیشرفته نیاز است.
- ضربه شدید گلو در دوزهای بالا:
تفاوتهای اصلی بین سالت نیکوتین و جویس معمولی
۱. ترکیب شیمیایی و میزان نیکوتین
- جویس معمولی:
- شامل نیکوتین آزاد بدون افزودن اسید است؛ بنابراین محلول دارای pH بالاتر بوده و ممکن است در غلظتهای بالا حس ضربه به گلو ایجاد کند.
- میزان نیکوتین معمولاً بین ۰ تا ۱۸ میلیگرم در هر میلیلیتر متغیر است و اغلب نسبت VG/PG به سمت VG بیشتر است تا مایع غلیظتری تولید شود.
- سالت نیکوتین:
- نیکوتین پس از ترکیب با اسید آلی به شکل نمک درمیآید؛ این تغییر شیمیایی باعث کاهش pH میشود و امکان استفاده از غلظتهای بالا (۲۰ تا ۵۰ میلیگرم یا بیشتر) را بدون ایجاد احساس سوزش فراهم میکند.
- ترکیب پایه سالتها اغلب به نسبت ۵۰/۵۰ VG/PG است تا مایع رقیقتر و مناسب برای دستگاههای کمتوان باشد.
۲. تأثیر بر بدن و سرعت جذب نیکوتین
- جویس معمولی:
- نیکوتین آزاد در این مایع به تدریج از طریق ریه به جریان خون منتقل میشود. به همین دلیل، کاربران برای رسیدن به سطح مطلوب نیکوتین ممکن است تعداد کامهای بیشتری بزنند.
- اثر نیکوتین در این حالت ممکن است به تدریج ایجاد شود و دوام اثر کوتاهتر باشد.
- سالت نیکوتین:
- با سرعت بالاتری توسط بدن جذب میشود؛ چند کام از سالت نیکوتین میتواند نیاز نیکوتینی را به سرعت تأمین کند.
- این ویژگی باعث میشود که کاربران سیگاری بتوانند به سرعت احساس رضایت کنند؛ اما مصرف ناگهانی دوز بالا ممکن است عوارضی مانند سرگیجه، تپش قلب یا حالت تهوع ایجاد کند.
۳. تجربه کاربری: حس گلو، طعم و تولید بخار
- حس گلو (Throat Hit):
- جویس معمولی: در دوزهای بالاتر ممکن است حس ضربه شدید به گلو ایجاد کند؛ برخی این حس را دوست دارند زیرا یادآور سیگار است، اما برای برخی دیگر آزاردهنده است.
- سالت نیکوتین: کام بسیار نرم و ملایمی ارائه میدهد و از ایجاد حس سوزش و خارش جلوگیری میکند.
- طعم و مزه:
- جویس معمولی: به دلیل تولید بخار داغ و متراکم در دستگاههای قدرتمند، طعمهای غنی و پیچیدهای ارائه میدهد که حس لایههای مختلف طعم (شیرینی، میوهای، تلخی تنباکو و …) را بهتر منتقل میکند.
- سالت نیکوتین: طعم ملایمتری دارد و برای کاربرانی که صرفاً به دنبال رفع هوس نیکوتین هستند، کافی است؛ اما ممکن است در تجربه طعم نسبت به جویس معمولی کمتر عمیق باشد.
- تولید بخار:
- جویس معمولی: در دستگاههای با توان بالا و با ترکیب VG بیشتر، بخار و دود بسیار زیادی تولید میکند که برای علاقمندان به «کلود چیسینگ» جذاب است.
- سالت نیکوتین: در دستگاههای پاد با توان پایین، دود تولیدی کمتر و سریعتر محو میشود.
۴. دستگاههای مورد استفاده
- جویس معمولی:
- انعطافپذیری بالا دارد و در انواع دستگاههای ویپ از قلمیها گرفته تا مادهای قدرتمند استفاده میشود.
- برای کامدهی دهان به ریه (MTL) و کامدهی مستقیم به ریه (DL) مناسب است؛ ولی برای بهرهگیری کامل از ویژگیهای آن، ممکن است به دستگاههای پیشرفته نیاز داشته باشید.
- سالت نیکوتین:
- بهطور اختصاصی برای پادسیستمها طراحی شده است؛ این دستگاهها به دلیل توان پایین و اندازه کوچک، عملکرد بهینهای با سالت دارند.
- استفاده از سالت در دستگاههای قوی توصیه نمیشود؛ زیرا ممکن است دریافت دوز بیش از حد نیکوتین اتفاق بیفتد.
۵. قیمت و در دسترس بودن
- جویس معمولی:
- از نظر قیمت به ازای هر میلیلیتر مقرون به صرفهتر است و معمولاً در حجمهای بزرگتر (۳۰، ۶۰ یا ۱۲۰ میلیلیتری) عرضه میشود.
- تنوع برند و طعم در این دسته بسیار زیاد است.
- سالت نیکوتین:
- از لحاظ واحد حجم، قیمت بالاتری دارد؛ اما به دلیل مصرف کمتر (با توجه به دوز بالاتر نیکوتین)، ممکن است در بلندمدت به صرفهتر باشد.
- در بازار فروشگاههای ویپ و آنلاین به وفور یافت میشود، هرچند محدودیتهایی مانند قوانین نیکوتین در برخی کشورها وجود دارد.
- جویس معمولی:

کدام یک برای چه کسانی مناسبتر است؟
۱. افراد سیگاری و ترککنندگان سیگار
اگر شما سابقه طولانی سیگار کشیدن دارید و به دنبال راهی برای تأمین سریع نیاز نیکوتینی خود هستید، سالت نیکوتین گزینه مناسبی به شمار میآید. در روزهای اولیه ترک سیگار، میل شدید به نیکوتین وجود دارد و چند کام از سالت میتواند همان حس رضایتبخش پس از سیگار را به شما بدهد. توصیه میشود پس از شروع ترک، به مرور مقدار نیکوتین کاهش یابد تا وابستگی به مرور زمان کم شود.
۲. کاربران ویپ تفننی
برای کسانی که ویپ را بیشتر به عنوان یک سرگرمی یا لذت بردن از طعمهای متنوع انتخاب میکنند، جویس معمولی بهترین گزینه است. این دسته از کاربران ممکن است به دنبال تولید بخار زیاد و تجربه طعمهای پیچیده باشند؛ به همین دلیل استفاده از جویس معمولی با گزینههای بدون نیکوتین یا نیکوتین پایین ایدهآل است.
۳. افرادی که به حس ضربه گلو حساساند
اگر گلوی شما به هر گونه ضربه و سوزش حساس است و حتی با یک کام کوچک از جویسهای نیکوتین بالا دچار سرفه میشوید، سالت نیکوتین با کامهای نرمتر و ملایمتر گزینه مناسبتری است. بسیاری از کاربران گزارش دادهاند که با تغییر از جویس معمولی به سالت، حس آزاردهنده گلو برطرف شده و تجربه ویپینگ بهبود یافته است.
۴. کاربرانی که به دنبال دستگاههای جمعوجور هستند
افرادی که به دلیل حمل آسان و استفاده روزمره ترجیح میدهند از دستگاههای کوچک استفاده کنند، پادسیستمهای مخصوص سالت نیکوتین ایدهآل هستند. این دستگاهها به دلیل توان پایین و اندازه کوچک، به راحتی در جیب قرار میگیرند و برای ویپ کردن در هر مکان و زمان مناسبند.
۵. کسانی که میخواهند مصرف نیکوتین خود را دقیق تنظیم کنند
اگر قصد دارید به تدریج میزان نیکوتین مصرفی خود را کاهش دهید یا به دقت تنظیم کنید، جویس معمولی انعطاف بیشتری در انتخاب غلظتهای مختلف دارد. شما میتوانید با ترکیب نسخههای مختلف، میزان دقیق نیکوتین مورد نیاز خود را بدست آورید؛ در حالی که سالت نیکوتین به دلیل غلظتهای محدود، گزینههای کمتری ارائه میدهد.
نتیجهگیری
در پایان میتوان گفت که سالت نیکوتین و جویس معمولی هر کدام رویکرد متفاوتی در ارائه تجربه ویپینگ دارند. در زیر خلاصهای از مزایا و معایب هر کدام ارائه میشود:
- سالت نیکوتین:
- مزایا:
- امکان استفاده از دوزهای بالاتر نیکوتین بدون ایجاد حس سوزش در گلو
- کامهای نرم و ملایم که برای کسانی که سابقه سیگار کشیدن دارند، مناسب است
- سرعت جذب بالا و تأمین سریع نیاز نیکوتینی
- طراحی مناسب برای پادسیستمها و دستگاههای کوچک
- مصرف کمتر مایع به دلیل غلظت بالاتر نیکوتین
- معایب:
- افزایش احتمال وابستگی به دلیل دوز بالای نیکوتین
- مناسب نبودن برای کامهای طولانی و متناوب
- تولید بخار محدود در دستگاههای کمتوان
- عدم ارائه گزینه بدون نیکوتین
- مزایا:
- جویس معمولی:
- مزایا:
- تنوع گسترده طعمها و اسانسهای جذاب
- تولید بخار فراوان و تجربهٔ بصری جذاب در دستگاههای قدرتمند
- انعطاف در تنظیم میزان نیکوتین (از جمله گزینههای بدون نیکوتین)
- قیمت نسبتاً مقرون به صرفه در هر میلیلیتر و عرضه در حجمهای بزرگ
- معایب:
- حس ضربه یا سوزش گلو در دوزهای بالاتر که ممکن است برای برخی کاربران ناخوشایند باشد
- محدودیت در تأمین نیاز نیکوتینی برای افراد سیگاری با دوز بالا
- نیاز به دستگاههای پیشرفتهتر برای بهرهگیری کامل از ویژگیهای آن
- مزایا:
انتخاب نهایی بین سالت نیکوتین و جویس معمولی بستگی به نیاز، سلیقه و تجربهٔ کاربری شما دارد. مهم است که در هر دو حالت مصرف نیکوتین را به صورت معتدل و با آگاهی از عوارض احتمالی تنظیم کنید تا از ویپینگ لذت ببرید و از بروز مشکلات سلامتی جلوگیری شود.
- سالت نیکوتین:
نکات کلیدی و توصیههای نهایی
- شناخت دقیق نیاز:
قبل از انتخاب مایع ویپ، نیازهای خود را از نظر میزان نیکوتین دریافتی، حس گلو و تجربه کلی ویپینگ به دقت ارزیابی کنید. اگر سابقه سیگار کشیدن دارید، احتمالاً سالت نیکوتین برای تأمین سریع نیاز نیکوتینی مناسبتر است؛ اما اگر به دنبال تفنن و لذت بردن از طعمهای متنوع هستید، جویس معمولی گزینه بهتری میباشد. - تنظیم دوز مصرف:
چه از سالت نیکوتین استفاده کنید و چه جویس معمولی، مهم است که مصرف نیکوتین خود را به تدریج تنظیم کنید. در صورت استفاده از سالت، به مرور مقدار نیکوتین را کاهش دهید تا وابستگی به مرور زمان کاهش یابد. - انتخاب دستگاه مناسب:
دستگاه ویپ شما نقش مهمی در تجربه کلی ویپینگ دارد. اگر قصد استفاده از سالت نیکوتین را دارید، پادسیستمهای کمتوان و جمعوجور انتخاب مناسبی هستند. از سوی دیگر، اگر به دنبال تولید بخار زیاد و تجربه طعم غنی هستید، دستگاههای ماد و تانکهای پیشرفته پیشنهاد میشود. - ملاحظه هزینه و بودجه:
از آنجا که قیمت سالت نیکوتین در هر میلیلیتر ممکن است بالاتر باشد، اما به دلیل مصرف کمتر در بلندمدت ممکن است اقتصادیتر باشد؛ بهتر است نسبت به بودجه خود و میزان مصرف تصمیمگیری کنید. - توجه به سلامتی:
هر دو نوع مایع ویپ، اگرچه نسبت به سیگار سنتی ضرر کمتری دارند، اما نیکوتین یک ماده اعتیادآور است و مصرف بیش از حد آن میتواند مشکلات قلبی و عروقی ایجاد کند. به همین دلیل، توصیه میشود همیشه با آگاهی و احتیاط مصرف شود. - آزمایش و تجربه:
اگر مطمئن نیستید کدام نوع برای شما مناسبتر است، میتوانید هر دو را امتحان کنید. برخی از ویپرها در طول زمان از هر دو نوع استفاده میکنند؛ مثلاً صبح با سالت نیکوتین برای رفع سریع نیاز و عصر با جویس معمولی برای لذت بردن از طعم و بخار زیاد.
- شناخت دقیق نیاز:
جمعبندی نهایی
با توجه به موارد فوق، میتوان نتیجه گرفت که هر دو نوع مایع ویپ، یعنی سالت نیکوتین و جویس معمولی، ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارند. سالت نیکوتین به واسطهٔ قابلیت استفاده از دوز بالاتر نیکوتین بدون ایجاد حس ناخواسته در گلو و سرعت جذب بالا برای کسانی که قصد ترک سیگار دارند ایدهآل است؛ در حالی که جویس معمولی با تنوع بینظیر طعمها، تولید بخار فراوان و انعطاف در تنظیم میزان نیکوتین، انتخابی مناسب برای کاربران تفننی و کسانی است که به دنبال تجربهٔ کامل ویپینگ هستند.
در نهایت، انتخاب میان این دو به عوامل متعددی مانند سابقه سیگار کشیدن، نیاز به نیکوتین، نوع دستگاه ویپ، بودجه و اولویتهای شخصی بستگی دارد. مهم است که با مطالعه و آگاهی کامل، تصمیم بهتری اتخاذ شود و در مصرف نیکوتین احتیاط به عمل آید تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود.
امیدواریم با مطالعه این مقاله جامع، بتوانید تفاوتهای سالت نیکوتین و جویس معمولی را به خوبی درک کنید و با انتخاب آگاهانه، از تجربه ویپینگ خود لذت ببرید. به یاد داشته باشید که هر دو نوع مایع، اگر بهطور معتدل و با رعایت اصول ایمنی مصرف شوند، میتوانند گزینههای مناسبی برای تامین نیازهای شما باشند. ویپینگ ایمن و آگاهانه داشته باشید!